192.168.0.1 login frases de motivacion
DigitalOcean Promo Code
FIFA World Cup 2018 Live Stream
Nepal is Now Free From Load-shedding
2018-05-17
Kathmandu to get brief rain today: MFD
2018-05-17

नेपालका कम्युनिष्ट पार्टी : टुटफुट र गुट उपगुट धेरै, एकता आक्कलझुक्कल

काठमाडौं, जेठ ३ – नेपालका कम्युनिष्ट पार्टीमा जुटभन्दा फुटको अभ्यास धेरै छ । ६९ वर्ष पुरानो इतिहास बोकेको नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलन प्रायः जसो टुटफुट, गुट र कहिलेकाहीँ एकताका शृङ्खलाबाट गुज्रँदै आएको छ । सिद्धान्तको लेपमा गुटगत राजनीति नेपालका कम्युनिष्ट पार्टी र नेताहरुको एउटै समस्या हो ।

सैद्धान्तिक–राजनीतिक विषयमा मत–मतान्तर भन्दा पनि धेरैजसो व्यक्तिगत इगो, पद–प्रतिष्ठा र अवसरकै कारण कम्युनिष्ट पार्टीहरू जुट्ने–फुट्ने गरेको पाइन्छ ।

बिहीबार नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रबीच पार्टी एकताले मूर्त रुप लिँदैछ । नेपालमा बृहत कम्युनिष्ट पार्टी बनाउने र स्थीर सरकार चलाउने भन्दै दुवै पार्टी एकताको प्रकृयामा होमिएका हुन् ।

नेपालमा कम्युनिष्ट पार्टीको इतिहास

२००६ सालमा स्थापना भएको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीमा २०१९ सालको तेश्रो महाधिवेशनपछि नै दुई लाईनको संघर्ष भन्दै समूहगत विभाजनको शृंखला शुरु भएको हो । दक्षिणपन्थी, उग्रवामपन्थी, यथास्थितिवादी, दरवारपरस्त जस्ता आरोप प्रत्यारोप मात्र होइन फुटका लागि पार्टीको नाममा मोटो श कि पातलो स लेख्ने, कमा कि फुलस्टप लेख्ने कुनै विदेशी नेताको निजी जिन्दगीलाई हेर्ने दृष्टिकोण कस्तो बनाउनेसम्मका थरी–थरीका कारण देखाउँदै नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीहरु फुट्ने क्रम चलिरह्यो ।

अर्कालाई अनेकौ आरोपप्रत्यारोप र सत्तोसराप गर्दै आफुलाई सच्चा कम्युनिष्ट ठान्ने समूहहरु २०४६ सालसम्म आइपुग्दा एक दर्जनभन्दा बढी पार्टी बने । एउटा धार कोओर्डिनेसन केन्द्र, माले, माक्र्सवादी हुँदै २०४७ सालमा नेकपा एमालेका रुपमा विकसित भयो । त्यस्तै अर्कोधार चौम, मशाल, एकता केन्द्र हुँदै नेकपा (माओवादी) बन्न पुग्यो ।

२०४६ सालको जनआन्दोलनपछि प्रजातन्त्र प्राप्तिसँगै एमाले संसदीय राजनीतिमा सहभागी भयो । तर एकता केन्द्र पहिलो संसदीय चुनावलाई उपयोग गर्दै नेकपा माओवादीका नाममा २०५२ सालदेखि सशस्त्र संघर्षमा होमियो ।

२०२८ सालको झापा विद्रोहलाई बामपन्थी भड्काव ठान्ने एमाले त्यसैको जगबाट अघि बढेको हो । जनयुद्धमा होमिएको माओवादीले भने झापा विद्रोहलाई आफ्नो आधारबिन्दुका रुपमा लिएको थियो ।

संसदीय खेल र सत्ता भागबण्डामा सामेल एमाले २०५४ सालमा विभाजित भयो र माले बन्यो । तर त्यो विभाजन लामो समयसम्म टिकेन । फेरि २०५८ सालमा एकता भयो ।

त्यसो त १० वर्ष सशस्त्र संघर्ष गरेर २०६२–०६३ साल पछि खुला राजनीतिमा आएको नेकपा माओवादीमा पनि तीव्र रुपमा फुट सुरु भयो । अहिलेसम्म नेपालका कम्युनिष्ट पार्टीको फुट र एकता सैद्दान्तिक भन्दा समूह र व्यक्तिगत टकराव, पद र प्रतिष्ठाकै कारण भएको देखिन्छ ।

जनमत बलियो भएपनि विभाजनकै कारण विगतमा कम्युनिष्ट पार्टीले स्थिर र बहुमतको सरकार बनाउन सकेनन् । तर अहिले एमाले र माओवादीबीचको एकता प्रकृयाले नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई एकीकृत गर्न र जनमतको कदर गर्दै स्थिर सरकार संचालन गर्न बाटो खोलेको छ ।

कसरी संभव भयो एकता ?

संविधानसभाबाट जारी भएको संविधान बमोजिम पहिलोपटक हुन लागेको प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभाको चुनावले दुवै पार्टीलाई अहिलेको एकतासम्म ल्याइपुर्याएको हो । २०७४ असोज १७ गते बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको नयाँशक्ति पार्टीलाई समेत समेटेर चुनावी तालमेलसँगै पार्टी एकता गर्ने घोषणा गरियो । तर त्यसको केही दिनपछि नै बाबुराम भट्टराई कम्युनिष्ट दलसँगको तालमेलबाट अलग्गिएर कांग्रेससँगको गठबन्धनमा आवद्ध हुनुभयो । 

तालमेल गर्दै एउटै पार्टी बनाउने घोषणा गरेर चुनावमा होमिएका एमाले र माओवादीले बहुमत हासिल गरे ।

एकता घोषणा गरेको झण्डै ८ महिनामा बल्ल एकता प्रकृयाले अन्तिम रुप पाएको हो । यो ८ महिने अवधिमा पनि पार्टी एकता हुने, नहुनेबारे मतभेद मात्र देखिएन । अब एकता नै हुँदैन भन्ने सम्मका अनुमानहरु भइरहे । 

केही दिनअघि मात्रै पार्टी एकतामा संयोजनकारी भूमिका निर्वाह गर्ने मध्येका एक एमाले नेता बामदेव गौतमले अहिलेलाई एकता स्थगन गरौँसम्म भन्नुभएको थियो । एकता प्रकृया लम्बिएको र विवादहरु नयाँ नयाँ उब्जिँदै गएकोमा उहाँ निराश देखिनुभएको थियो । 

तर एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड)को लगातारको छलफलले अब एकता प्रकृयालाई निष्कर्षमा पुर्याएको हो ।

अझै बाहिर छन् धेरै कम्युनिष्ट पार्टी

मुख्य वाम शक्तिहरू एमाले, माओवादी केन्द्रले पार्टी एकतालाई अन्तिम रुप दिंदै गर्दा अझै यो अभियानबाहिर आधा दर्जनभन्दा बढी साना कम्युनिस्ट पार्टी छन् । उनीहरु सबैजसोमा आफू मात्रै सही भएको र अरु सबै खराब रहेको भन्दै धारेहात लगाउने प्रवृत्ति कायमै छ । 

एमाले र माओवादी केन्द्र बाहेक अहिले सीपी मैनालीको नेतृत्वमा नेकपा माले, मोहन बैद्य नेतृत्वको क्रान्तिकारी माओवादी, नेत्रविक्रम चन्दको नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी लगायत ससाना कम्युनिष्ट पार्टीहरु सक्रिय छन् । जसमध्ये क्रान्तिकारी माओवादी र नेकपाले एकताको पहल भैरहेको बताएका छन् । 

२०४७ सालमा गठन भएको नेपाल मजदुर किसान पार्टी पनि अलग्गै पार्टीका रूपमा छ । 

२०१९ सालको तेस्रो महाधिवेशनमा निष्काशनमा परेका केशरजंग रायमाझी समूहबाट विभाजनको शृंखला बेहोर्दै विकसित भएको नेकपा (संयुक्त) माओवादीमा मिसिसकेको छ । तर रायमाझी समूहले २०२४ सालमा पुनर्गठन गरेको उक्त समूहमा २०३८ सालमा विभाजन भई नेकपा (मानन्धर) र नेकपा (रायमाझी) समूहमा विभाजन भएका थिए ।

रायमाझी समूहमा पनि बर्मा समूहको विभाजन हुँदै २०४७ सालमा नेकपा (प्रजातान्त्रिक) २०४८ हुँदै प्रजातान्त्रिक बर्मा समूह, अमात्य र मानन्धर समूहबीच एकता भई नेकपा (संयुक्त) बनेको थियो । नेकपा (माले) पनि यो समूहभन्दा बाहिरै छ । मोहनविक्रम सिंहको नेतृत्वमा नेकपा मसाल पनि छ । 

माओवादी धारबाट मोहन वैद्य र नेत्रविक्रम चन्द (विप्लव)को अलग–अलग पार्टी अझै यो अभियान बाहिर छन् । वैद्यले एमाले–माओवादीबीचको एकता प्रकृयालाई ‘अवसरवादी मिलन’ भनेका छन् । 

 

Source: Ujyalo Network ले छापेको छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Get the latest news and articles about health, science and medicine. A look at the technology and science behind medical discoveries and treatments on atHealthVista

Play the latest edition of the Soccer Heads Unblocked at school. Choose your team and try to win the champions league. Have fun with the most colorful